Oorsprong

Het opstellingenwerk is 'uitgevonden' door Bert Hellinger, alhoewel schijnt dat de ruwe methodiek ook wel in andere tijden/culturen werd en wordt gebruikt¹. Echter Bert Hellinger kan worden gezien als de grondlegger van het opstellingenwerk, waarbij de vorm waarin hij dat doet veranderd is en andere namen heeft gekregen. De 'klassieke' opstellen schijnt hij zelf niet meer te gebruiken. Zijn werk is nu 'bewegingen van de ziel/geest' ('Bewegungen der Seele' en 'Bewegungen des Geistes').
Andere namen voor opstellingen zijn: systemisch werk of constellatiewerk.

Gebruik

Opstellingen in klassieke vorm worden door veel opstellers en therapeuten nog steeds gebruikt en daarnaast ook bewegingen van de ziel/geest. Een opsteller die bekend is met al deze methodieken zal afhankelijk van de opstellingsvraag de benodigde methode kiezen.

Hoe werkt het?

Wat maakt het opstellingen doen mogelijk? Opstellingen gaat er vanuit dat er allerlei systemen bestaan. Een systeem is bijvoorbeeld een familiesysteem, een gezin bestaande uit man, vrouw en kinderen. Ook groepen, organisaties en verbanden zijn systemen, zoals een bedrijf, een vereniging, een land, een geloof, etc. Een persoon kan ook worden gezien als een systeem op zich.

Door middel van het zogenaamde 'wetend veld', kunnen we de dynamiek waarnemen in een opgesteld systeem. Door in dat wetende veld te gaan staan, krijgen we de indrukken, gevoelens, lichamelijke sensaties en soms zelfs gedachten mee. Dat doen we door gebruik te maken van representanten. Personen representeren de verschillende delen van het systeem. Op deze manier kan zichtbaar worden wat normaal gesproken moeilijk of niet zichtbaar is.

Wat doet de begeleider van een opstelling?

Een opsteller kan bij het klassieke opstellingswerk door waarneming en vragen stellen aan de representanten zicht krijgen op de dynamiek in het systeem. Als er sprake is van verstrikkingen, dan zal de opsteller kijken of er in het systeem een mogelijkheid aanwezig is waardoor de 'orde van de liefde' hersteld kan worden. Orde van de liefde betekent dat iedereen in het systeem op de juiste plek staat en het meest tot zijn recht komt.

Bij opstellingen waarin de methode van de 'bewegingen van de ziel' wordt gebruikt, zullen zo min mogelijk interventies worden gedaan. De opsteller zal de representanten vragen een gevoelde impuls te volgen en zonder woorden uit te voeren. Wel kan het zijn dat de opsteller representanten aan de opstelling toevoegt of weghaalt.

Mogelijke effecten van een opstelling

Uiteraard afhankelijk van het onderwerp van de opstelling, kunnen hierdoor de volgende effecten zich voordoen:

• het verdwijnen van een probleem, meer acceptatie over een probleem of het probleem beter kunnen dragen
• verbeterd contact met familieleden of andere leden van een systeem
• blokkades die men eerst in zijn/haar leven ervaarde blijken te verminderen of te verdwijnen
• eigen bedrijven gaan beter lopen
• er komt meer ruimte in de eigen persoon om een relatie aan te gaan
• verminderen van gezondheidsklachten, soms slaat een medische behandeling beter aan met meer kans op genezing